W sierpniu 2026 roku ukazał się interesujący przegląd narracyjny autorstwa Fiengo i Sbarbati pt. Comorbidities in lipedema: toward a systemic perspective, opublikowany w czasopiśmie Clinical and Experimental Medicine (2026; 26:236). Autorzy zwracają uwagę na liczne schorzenia i zaburzenia, które mogą współwystępować z lipoedemą, choć nie zawsze są z nią bezpośrednio kojarzone. Przedstawione w publikacji obserwacje skłaniają do szerszego spojrzenia na lipoedemę – nie tylko jako na zaburzenie dotyczące tkanki tłuszczowej, lecz także jako na stan, któremu mogą towarzyszyć różnorodne problemy zdrowotne.
Lipoedema – choroby współistniejące występujące najczęściej
Do najczęściej opisywanych zaburzeń współwystępujących z lipoedemą, zgodnie z omawianą publikacją, należą przede wszystkim:
Wiotkość więzadłowa / hipermobilność stawów – 95,8%
W dużej kohorcie Simarro Blasco i wsp. cechy określane jako zespół wiotkości więzadłowej występowały u 95,8% pacjentek.
Lipoedema wiąże się ze zmianami w tkance łącznej i jej macierzy zewnątrzkomórkowej. Może to częściowo tłumaczyć, dlaczego u części kobiet występują również problemy związane z wiotkością tkanek.
Co ciekawe w badaniu Fiengo i Sbarbati, 2025 około 60% zgłosiło hipermobilność stawów już w dzieciństwie.
Przewlekła choroba żylna – 71,9-86,2%
W jednej z omawianych kohort przewlekła choroba żylna występowała u 71,9%, a w szwajcarskim ośrodku referencyjnym – u 86,2% pacjentów.
W lipoedemie obserwuje się zmiany w mikrokrążeniu i tkance łącznej. Mogą one wpływać na pracę małych naczyń i przepływ płynów w tkankach.
U części pacjentek występują również zaburzenia odpływu limfy.
Niedobór witaminy D – 84,6%
W kohorcie Patton i wsp. niedobór witaminy D stwierdzono u 84,6% pacjentek.
Przyczyna tak częstego niedoboru nie jest znana. Jedną z hipotez jest możliwość, że zmieniona tkanka tłuszczowa inaczej magazynuje lub metabolizuje witaminę D.
Zaburzenia funkcji jajników – 76%
W kohorcie Simarro Blasco i wsp. zaburzenia funkcji jajników o charakterze zapalnym występowały u 76% pacjentek. W innych badaniach opisywano również zaburzenia cyklu miesiączkowego oraz PMOS (dawniej PCOS – zespół policystycznych jajników).
Lipoedema może mieć związek z regulacją hormonalną i działaniem hormonów steroidowych.
Jedną z hipotez jest to, że zmieniona tkanka łączna i jej mikrośrodowisko mogą inaczej reagować na sygnały hormonalne.
Objawy depresyjne – 59-64%
W omawianych badaniach szwajcarskich i polskich objawy depresyjne zgłaszało 59–64% kobiet z lipoedemą. W innej kohorcie depresję kliniczną stwierdzano u 25,5% pacjentek.
Przewlekły ból, ograniczenia ruchowe i wpływ choroby na codzienne życie mogą znacząco obciążać psychicznie.
Nie oznacza to jednak, że depresja jest bezpośrednim objawem biologicznego mechanizmu lipoedemy.
Problemy z tarczycą – 59,5%
Patologię tarczycy odnotowano u 59,5% pacjentek w jednej z omawianych kohort.
Ważne: nie oznacza to, że 59,5% kobiet miało niedoczynność tarczycy. W badanej grupie często obserwowano zmiany strukturalne tarczycy, m.in. guzki.
Hormony tarczycy wpływają na metabolizm i funkcjonowanie wielu tkanek. Możliwe są więc pewne zależności między regulacją hormonalną a lipoedemą.
Nie ma jednak obecnie dowodów, że choroby tarczycy powodują lipoedemę.
Zaburzenia w pracy układu pokarmowego
W badaniach omawianych w przeglądzie często pojawiały się również dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego. W jednej z dużych kohort aż 99% pacjentek spełniało kryteria sugerujące zwiększoną przepuszczalność jelit.
Ważne: nie oznacza to, że u 99% kobiet potwierdzono „nieszczelne jelita”. Była to ocena oparta na objawach i kryteriach kwestionariuszowych, a nie bezpośrednie badanie przepuszczalności bariery jelitowej.
Jedną z hipotez jest związek między zmianami w tkance łącznej, mikrośrodowisku tkanki i regulacji odpowiedzi zapalnej a funkcjonowaniem bariery jelitowej.
Nie wiemy jednak, czy zaburzenia jelitowe są częścią mechanizmu lipoedemy, jej konsekwencją, czy po prostu często współwystępują z chorobą.
Lipoedema a choroby współistniejące – podsumowanie
Współwystępowanie lipoedemy z zaburzeniami dotyczącymi różnych układów organizmu pokazuje, jak ważne jest indywidualne podejście do każdej pacjentki. Rozpoznanie i leczenie nie powinny ograniczać się wyłącznie do zmian w obrębie kończyn, lecz uwzględniać również inne zgłaszane objawy oraz potencjalne choroby współistniejące.
Takie całościowe spojrzenie może pomóc lepiej zrozumieć potrzeby pacjentki i trafniej zaplanować dalszą diagnostykę oraz postępowanie terapeutyczne.
A jeśli jesteś zainteresowana kompleksowym wsparciem, uwzględniającym wszystkie czynniki, które mogą wpływać na lipoedemę zapraszam do odsłuchania mojego webinaru Lipoedema – dieta i suplementacja.
Brak komentarzy