Naleśniki sprawdzą się świetnie zarówno na śniadanie i kolację, jak i na szybki obiad. Na zdrowie!

SKŁADNIKI/ 1 porcja

• 2 jaja (klasa M), 100 g
• 2 łyżki śmietanki 30%, 25 g
• 150 g serca ricotta
• 50 g wędzonego łososia
• 4 rzodkiewki, 60 g
• 2 łyżki kiełków brokuła, 15 g
• 2 łyżki posiekanego szczypiorku, 10 g
• przyprawy: szczypta świeżo zmielonego pieprzu i suszonego oregano

PRZYGOTOWANIE – wiosenne keto naleśniki

Jaja miksujemy ze śmietanką oraz przyprawami na gładką masę i smażymy na patelni do naleśników. Z podanych proporcji powinniśmy uzyskać dwa cienkie naleśniki.

Śmietankę 30% możemy zamienić na mleczko kokosowe.

Rzodkiewki kroimy w drobną kostkę, a szczypiorek siekamy. Wędzonego łososia dzielimy na mniejsze kawałki.

W miseczce łączymy ser, łososia, rzodkiewkę, kiełki i szczypiorek. Całość dokładnie mieszamy i przyprawiamy do smaku pieprzem.

Gotowy farsz nakładamy na naleśniki i zwijamy w dowolny sposób.

Smacznego!

Wartość odżywcza wiosennych keto naleśników: 582 kcal, 42 g białka, 42 g tłuszczu, 8 g węglowodanów przyswajalnych, 2 g błonnika

Sprawdź moje pozostałe przepisy na keto naleśniki.

Artykuł Wiosenne keto naleśniki pochodzi z serwisu jadietetyk.pl | Blog dietetyczny.

Niech żyje zdrowe starzenie – kim są „superagers”? Wyjaśnia Mito-Pharma

„Superagers” to wyjątkowa grupa osób, najczęściej w wieku powyżej 80 lat, która pomimo zaawansowanego wieku, zachowuje wyjątkowo dobrą pamięć, sprawność poznawczą oraz wysoki poziom energii. Zjawisko to budzi szczególne zainteresowanie naukowców. Niedawna publikacja w prestiżowym czasopiśmie Nature pokazuje, że mózgi superagers różnią się bowiem znacznie od umysłów ich rówieśników. 

Badania wskazują na wyższą aktywność procesów neurogenezy (proces powstawania nowych neuronów) u „superagers”, szczególnie w hipokampie (obszarze mózgu odpowiedzialnym za konsolidację pamięci krótkotrwałej w długotrwałą). Zjawisko to rzuca nowe światło na kwestie związane ze starzeniem organizmu, inspiruje także do dalszych badań oraz stawiania istotnych pytań, takich jak np. czy można spowolnić starzenie mózgu? A jeśli tak, to w jakim stopniu?

Co wpływa na tempo starzenia organizmu?

Jak pokazują wyniki badania opublikowanego w Nature, wolniejsze starzenie nie jest wyłącznie kwestią „dobrych genów”. Badania wykazały, że ogromną rolę w procesach starzenia organizmu odgrywają czynniki środowiskowe i styl życia, w tym w szczególności: odpowiednia dieta, regularna aktywność fizyczna, wysoka jakość snu, redukcja stresu oraz zaangażowanie intelektualne (nauka, czytanie, rozwiązywanie problemów). Przykład „superagers” sugeruje zatem, że zdrowe starzenie jest procesem, na który realnie można wpływać! Zespół badawczy podkreśla jednak, że to dopiero początek drogi do zrozumienia tego, co wpływa na długowieczność, dlaczego niektórzy starzeją się wolniej oraz jak zachować sprawność w starszym wieku.

Od mózgu do komórek – gdzie zaczyna się starzenie organizmu?

Starzenie organizmu najczęściej kojarzy nam się ze zmianami widocznymi na zewnątrz, takimi jak: utrata elastyczności skóry, spadek masy mięśniowej czy pogorszenie sprawności. W rzeczywistości jednak procesy związane ze starzeniem zachodzą znacznie głębiej, na poziomie komórkowym. 

Z biologicznego punktu widzenia starzenie to złożony proces, który: 

• obejmuje stopniowe pogarszanie funkcji organizmu oraz zwiększoną podatność na choroby; 
• jest ściśle powiązany z poziomem stresu oksydacyjnego. 

Konsekwencją stresu oksydacyjnego mogą być uszkodzenia DNA, białek i lipidów, które z czasem przyczyniają się do pogorszenia funkcjonowania komórek, tkanek, a w dłuższej perspektywie również narządów i układów.

Rozpatrując kwestie związane ze starzeniem organizmu i stresem oksydacyjnym, pamiętajmy, jaką odgrywają w tym wszystkim mitochondria. Struktury komórkowe odpowiadają za produkcję ATP, czyli podstawowego nośnika energii w organizmie. Od ich sprawności zależy jednak nie tylko poziom energii, ale także odporność komórek na uszkodzenia oraz zdolność do regeneracji. Badania naukowe potwierdzają, że zaburzenia w funkcjonowaniu mitochondriów mogą prowadzić do spadku wydolności, narastającego zmęczenia oraz przyspieszonego starzenia komórkowego, a więc i całego organizmu.

Jak spowolnić starzenie organizmu?

Starzenia organizmu nie da się całkowicie zatrzymać. Wiele danych naukowych wskazuje jednak, że tempo procesów związanych ze starzeniem można modyfikować, szczególnie w kontekście funkcji poznawczych oraz ogólnej sprawności organizmu. Jak zatem wspierać zdrowe starzenie? Niestety nie istnieje jeden sprawdzony, uniwersalny sposób na długowieczność. Naukowcy wyszczególnili jednak kilka obszarów, które mogą realnie wspierać zdrowe starzenie.

Jeśli chodzi o mózg, który, podobnie jak mięśnie, zachowuje zdolność adaptacji przez całe życie, wskazana jest regularna aktywność intelektualna. Korzyści może przynieść: nauka nowych umiejętności, czytanie czy rozwiązywanie problemów. Równie istotna jest aktywność fizyczna, która poprawia ukrwienie mózgu i wspiera procesy metaboliczne. Wolniejszemu starzeniu mogą sprzyjać także:

• dbałość o wysokiej jakości sen i regenerację;
• dobrze zbilansowana dieta.

Nie można także pominąć znaczenia procesów starzenia organizmu zachodzących na poziomie komórkowym. W obliczu faktu, iż komórki nerwowe są szczególnie wrażliwe na stres oksydacyjny oraz niedobory energii, wskazane jest holistyczne podejście, łączące zdrowy styl życia z biologią komórkową.

To właśnie na ograniczaniu stresu oksydacyjnego oraz wspieraniu funkcjonowania mitochondriów i procesów energetycznych coraz częściej koncentrują się nowoczesne podejścia do zdrowia. Na znaczenie świadomego wspierania organizmu „od środka” zwraca uwagę np. dystrybutor suplementów Mito-Pharma. Firma już od ponad 15 lat jest prekursorem w szerzeniu wiedzy w Polsce na temat mitochondriów oraz mitoceutyków. 

Fenomen „superagers” pokazuje, że zdrowe starzenie stanowi w dużej mierze efekt naszych decyzji oraz tego, jak dbamy o organizm, zarówno na poziomie codziennych nawyków, jak i procesów zachodzących wewnątrz komórek. Równowaga oksydacyjna, wspieranie procesów energetycznych, stymulacja mózgu – to właśnie kierunki, na których warto się skupić, aby lepiej zrozumieć, co rzeczywiście determinuje tempo starzenia organizmu i w jaki sposób można wpływać na jakość życia w kolejnych latach. Więcej na ten temat przeczytasz na stronie Mito-Pharma.

Bibliografia:

1. Cooper I.D. i in. 2023. Bio-Hacking Better Health-Leveraging Metabolic Biochemistry to Maximise Healthspan. Antioxidants, 12, 9, 1749. 
2. DiLoreto R. i Murphy C.T. 2015. The cell biology of aging. Molecular Biology of the Cell, 26, 25, 4524-4531. 
3. Disouky A i in. 2026. Human hippocampal neurogenesis in adulthood, ageing and Alzheimer’s disease. Nature, s41586-026-10169-4.
4. Finkel T. i Holbrook N.J. 2000. Oxidants, oxidative stress and the biology of ageing. Nature, 408, 239-247. 
5. Garo-Pascual M.i in. 2024. Superagers resist typical age-related white matter structural changes. Journal of Neuroscience, 44, 25, e2059232024.
6. Liguori I. i in. 2018. Oxidative stress, aging, and Diseases. Clinical Interventions in Aging, 13, 757–772. 
7. National Institutes of Health (NIH). (2025). Can we slow aging? [dostęp online: 26.03.2026 r.]

Artykuł Fenomen „superagers” – dlaczego niektórzy starzeją się wolniej? pochodzi z serwisu jadietetyk.pl | Blog dietetyczny.

Lipoedema jest przewlekłą, postępującą chorobą tkanki podskórnej, charakteryzującą się symetrycznym, nieproporcjonalnym odkładaniem tkanki tłuszczowej, najczęściej w obrębie kończyn dolnych i ramion, przy względnie zachowanej budowie tułowia. Obecnie uznaje się, że jest to złożony stan o wieloczynnikowej patofizjologii, obejmujący m.in. przewlekły stan zapalny niskiego stopnia, zaburzenia mikrokrążenia, dysfunkcję tkanki tłuszczowej oraz zaburzenia hormonalne i metaboliczne.

Lista badań w lipoedemie

Poniżej przedstawiam kluczowe badania laboratoryjne wraz z ich potencjalnym znaczeniem klinicznym w kontekście lipoedemy.

Morfologia krwi z rozmazem

Morfologia pozwala na ocenę podstawowych parametrów układu krwiotwórczego oraz pośrednio stanu układu odpornościowego. W lipoedemie można zaobserwować nieznaczne odchylenia sugerujące m.in. przewlekły stan zapalny.

CRP (białko C-reaktywne)

CRP jest markerem ostrej i przewlekłej reakcji zapalnej. W lipoedemie często obserwuje się nieznacznie podwyższone wartości, co może odpowiadać obrazowi przewlekłego zapalenia niskiego stopnia.

Ferrytyna, żelazo, TIBC, transferyna

Zestaw pozwala na kompleksową ocenę gospodarki żelazowej. Niedobór żelaza w lipoedemie może wpływać negatywnie na regenerację tkanek.

Profil lipidowy

W lipoedemie często współwystępują zaburzenia lipidowe. Nieprawidłowy profil lipidowy może nasilać stan zapalny, wpływać na funkcję śródbłonka oraz pogarszać mikrokrążenie w tkance podskórnej.

Glukoza, insulina na czczo, HbA1c

Ocena tych parametrów pozwala na identyfikację zaburzeń gospodarki węglowodanowej, w tym insulinooporności. W kontekście lipoedemy szczególne znaczenie ma utrzymanie stabilnej glikemii oraz niskiego poziomu insuliny, ponieważ sprzyja to poprawie elastyczności metabolicznej i umożliwia organizmowi efektywniejsze korzystanie z własnych zasobów energetycznych, w tym tkanki tłuszczowej.

Przewlekle podwyższony poziom insuliny działa ponadto prozapalnie, nasila procesy lipogenezy oraz może pogłębiać zaburzenia mikrokrążenia i retencję płynów, które są istotnymi elementami obrazu klinicznego lipoedemy. HbA1c natomiast odzwierciedla średnią glikemię z ostatnich około 3 miesięcy, co pozwala na ocenę długoterminowej glikemii.

TSH, FT3, FT4

Ocena funkcji tarczycy jest kluczowa, ponieważ nawet subkliniczna niedoczynność może nasilać obrzęki i utrudniać redukcję tkanki tłuszczowej.

anty-TPO, anty-TG

Przeciwciała przeciwtarczycowe pozwalają na identyfikację autoimmunologicznego zapalenia tarczycy (np. Hashimoto). Choroba Hashimoto może współwystępować z lipoedemą i nasilać objawy, takie jak zmęczenie i przyrost masy ciała. Choroba może mieć również negatywny wpływ na sam obrzęk lipidowy.

Estradiol, progesteron, testosteron, DHEA-S, SHBG

Hormony płciowe odgrywają istotną rolę w regulacji tkanki tłuszczowej. Estrogeny wpływają na proliferację adipocytów oraz retencję płynów, natomiast SHBG reguluje biodostępność hormonów płciowych.

Zaburzenia tej osi mogą sprzyjać przewadze estrogenowej lub względnej nadwrażliwości receptorowej, co bywa omawiane jako jeden z potencjalnych mechanizmów patofizjologicznych lipoedemy.

Prolaktyna

Podwyższony poziom prolaktyny może wpływać na gospodarkę wodno-elektrolitową, zwiększać tendencję do obrzęków oraz oddziaływać na pozostałe hormony.

ALT, AST, ALP, GGTP, bilirubina, mocznik, kreatynina

Powyższe parametry odzwierciedlają funkcję wątroby oraz nerek. Oba narządy są kluczowe w terapii lipoedemy ponieważ odpowiadają za detoksykację i metabolizm hormonów, szczególnie estrogenów.

Homocysteina

Podwyższony poziom homocysteiny może świadczyć o zaburzeniach metylacji oraz zwiększonym stresie oksydacyjnym. W kontekście lipoedemy może to odzwierciedlać nasilenie procesów zapalnych i uszkodzeń śródbłonka naczyniowego.

Witamina D3

Witamina D pełni funkcję immunomodulacyjną i przeciwzapalną. Jej niedobór może nasilać stan zapalny oraz wpływać na funkcjonowanie tkanki tłuszczowej.

Witamina B12 i kwas foliowy

Oba składniki są kluczowe dla procesów metylacji, produkcji energii komórkowej i regeneracji tkanek. Ich niedobory mogą pogłębiać zmęczenie i obniżać zdolności regeneracyjne organizmu w lipoedemie.

Badanie kału, resztki pokarmowe, kalprotektyna (opcjonalnie)

Ocena funkcji jelit może być istotna w przypadku objawów ze strony przewodu pokarmowego. Kalprotektyna stanowi marker zapalenia jelit, natomiast badania resztek pokarmowych mogą wskazywać na zaburzenia trawienia i wchłaniania.

Dysbioza jelitowa oraz przewlekły stan zapalny jelit mogą wpływać na m.in. nasilenie insulinooporności w lipoedemie.

Lista badań w lipoedemie – podsumowanie

Lista badań w lipoedemie, którą przygotowałam nie służy jej bezpośredniemu rozpoznaniu, lecz stanowi istotne narzędzie oceny współistniejących zaburzeń metabolicznych, hormonalnych i stanu zapalnego. W praktyce umożliwia identyfikację czynników, które mogą nasilać objawy choroby, pogarszać jakość życia pacjentek oraz ograniczać skuteczność terapii, w tym diety czy suplementacji.

Szczególne znaczenie ma ocena insulinooporności, stanu zapalnego niskiego stopnia, funkcji tarczycy oraz równowagi hormonalnej. Kompleksowe podejście diagnostyczne pozwala na bardziej precyzyjne i spersonalizowane planowanie dietoterapii.

Lista badań w lipoedemie w skrócie

• Morfologia z rozmazem
• CRP
• Ferrytyna
• Żelazo
• TIBC
• Transferyna
• Profil lipidowy
• Glukoza
• Insulina na czczo
• HbA1c
• TSH, FT3, FT4
• anty-TPO, anty-TG
• Hormony płciowe (estradiol, progesteron, testosteron, DHEA-S, SHBG – w odpowiednim dniu cyklu) 
• Prolaktyna 
• ALT, AST, ALP, GGTP, bilirubina
• Mocznik, kreatynina
• Homocysteina
• Witamina D3
• Witamina B12
• Kwas foliowy 
• Badanie ogólne kału + resztki pokarmowe i kalprotektyna (opcjonalnie przy problemach jelitowych)

Bibliografia:

1. Patton L. i in. 2024. Observational Study on a Large Italian Population with Lipedema: Biochemical and Hormonal Profile, Anatomical and Clinical Evaluation, Self-Reported History. International Journal of Molecular Sciences, 27;25(3):1599.
2. Katzer K. i in. 2021. Lipedema and the potential role of estrogen in excessive adipose tissue accumulation. International Journal of Molecular Sciences, 22(21):11720.
3. Felmerer G. i in. 2020. Adipose tissue hypertrophy, an aberrant biochemical profile and distinct gene expression in lipedema. The Journal of Surgical Research, 253:294-303.
4. Suga H. i in. 2009. Adipose tissue remodeling in lipedema: adipocyte death and concurrent regeneration. Journal of Cutaneous Pathology, 36(12):1293-1298.
5. Al-Ghadban S. i in. 2019. Dilated blood and lymphatic microvessels, angiogenesis, increased macrophages, and adipocyte hypertrophy in lipedema thigh skin and fat tissue. Journal of Obesity, 2019:8747461.

Artykuł Lista badań w lipoedemie pochodzi z serwisu jadietetyk.pl | Blog dietetyczny.

Przepis na sos możecie wykorzystać do innego mięsa lub jako dodatek do warzyw.

U mnie takie połączenie zawsze z gotowanymi brokułami 🙂

SKŁADNIKI/ 2 porcje

• 300 g wołowiny, najlepiej antrykot
• 1 łyżka oliwy z oliwek, 10 g
• 40 ml śmietanki 30%
• 150 g sera gorgonzola
• przyprawy: szczypta soli i świeżo zmielonego pieprzu
• opcjonalnie: 500 g brokułów (niewliczone w kaloryczność)

PRZYGOTOWANIE – stek z sosem z gorgonzoli keto

Mięso wyciągamy wcześniej z lodówki – powinno mieć temperaturę pokojową.

Nagrzewamy patelnię ze stali nierdzewnej lub żeliwną. Wlewamy oliwę i czekamy, aż mocno się rozgrzeje. Na rozgrzany tłuszcz kładziemy mięso i smażymy od 1 do 3 minut z każdej strony, w zależności od tego, jak bardzo wysmażony stek lubimy.

Po usmażeniu przyprawiamy mięso solą i pieprzem. Patelnię z mięsem odstawiamy na 5 minut.

W międzyczasie przygotowujemy sos. Gorgonzolę kroimy w drobną kostkę.

Do niewielkiego garnka wlewamy śmietankę i wrzucamy pokrojony ser. Całość podgrzewamy do połączenia się składników (około 5 minut).

Mięso kroimy w plastry, układamy na talerzu, polewamy przygotowanym sosem, oprószamy pieprzem i podajemy z ulubionymi warzywami np. ugotowanymi al dente brokułami.

A fanom sosów serowych polecam również ten przepis – dressing z sera feta.

Wartość odżywcza całości: 1132 kcal, 91 g białka, 84 g tłuszczu, 3 g węglowodanów przyswajalnych, 0 g błonnika

Przybliżona wartość odżywcza 1 porcji: 566 kcal, 46 g białka, 42 g tłuszczu, 2 g węglowodanów przyswajalnych, 0 g błonnika

Artykuł Stek z sosem z gorgonzoli (keto, low carb) pochodzi z serwisu jadietetyk.pl | Blog dietetyczny.

Spróbujcie sami!

SKŁADNIKI/ 5 roladek

• 350 g udźca wołowego (5 plastrów)
• 60 g boczku wędzonego
• 2 ogórki kiszone, 100 g
• 3 łyżki oliwy z oliwek, 30 g
• 1 łyżka musztardy, 15 g
• 1 szklanka wody, 200 g
• 1 mała cebula, 70 g
• 1 duży ząbek czosnku, 6 g
• 1 łyżka posiekanej natki pietruszki, 4 g
• przyprawy: szczypta soli i świeżo zmielonego pieprzu, 3 ziela angielskie i 3 liście laurowe

PRZYGOTOWANIE – roladki wołowe z boczkiem keto

Boczek kroimy w cienkie plastry. Ogórki kiszone kroimy w słupki. Pokrojone składniki rozdzielamy na 5 równych części.

Wołowinę kroimy w plastry o grubości około 1,5 cm. Każdy plaster mięsa rozbijamy delikatnie tłuczkiem. Następnie smarujemy musztardą, oprószamy szczyptą soli i pieprzu. Na każdym plastrze mięsa układamy boczek oraz ogórka. Zwijamy mięso w ścisły rulonik. W razie potrzeby możemy wbić w mięso wykałaczkę.

W głębokiej patelni rozgrzewamy połowę podanej ilość oliwy. Układamy zrazy i smażymy z każdej strony przez około 3 minuty na średnim ogniu. Następnie wlewamy wodę, dodajemy ziele angielskie oraz listki laurowe i gotujemy całość 90 minut.

W międzyczasie cebulę oraz czosnek obieramy i drobno siekamy. Na małej patelni rozgrzewamy drugą połowę oliwy, wrzucamy posiekane warzywa i dusimy 2-3 minuty, ciągle mieszając. Warzywa wraz z tłuszczem wrzucamy do mięsa pod koniec gotowania, gdy woda prawie całkowicie odparuje. Dusimy jeszcze kilka minut.

Gotowe zrazy posypujemy pietruszką i podajemy z ulubionymi warzywami.

Wartość odżywcza całości: 1003 kcal, 90 g białka, 67 g tłuszczu, 9 g węglowodanów przyswajalnych, 2 g błonnika

Przybliżona wartość 1 sztuki (1/5 całości): 200 kcal, 18 g białka, 13 g tłuszczu, 2 g węglowodanów przyswajalnych

Artykuł Roladki wołowe z boczkiem (keto, low carb) pochodzi z serwisu jadietetyk.pl | Blog dietetyczny.

W diagnostyce takich problemów oprócz wywiadu medycznego i badań obrazowych stosuje się również badania laboratoryjne oraz testy czynnościowe. Pozwalają one ocenić stan błony śluzowej żołądka, procesy trawienne, obecność stanów zapalnych czy zaburzenia wchłaniania składników odżywczych.

Dlatego poniżej znajdziecie listę jakie badania wykonać w zaburzeniach żołądka i jelit.

Jakie badania wykonać w zaburzeniach żołądka

Antygen H.pyroli w kale lub test oddechowy

Jednym z najczęstszych czynników wpływających na zdrowie żołądka jest bakteria Helicobacter pylori. Może powodować przewlekłe zapalenie błony śluzowej żołądka, chorobę wrzodową, a w niektórych przypadkach prowadzić do zmian przednowotworowych.

Badania w kierunku tej bakterii pozwalają sprawdzić, czy przyczyną dolegliwości jest aktywna infekcja H. pylori, która wymaga leczenia.

Witamina B12 lub kwas MMA

Wiele osób w tym miejscu może zastanawia się co ma wspólnego witamina B12 z pracą żołądka 🙂 Już wyjaśniam – prawidłowe wchłanianie witaminy B12 zależy od wielu czynników, w tym odpowiedniej produkcji kwasu solnego oraz obecności czynnika wewnętrznego w żołądku. Przy zaburzeniach pracy żołądka, szczególnie w przypadku przewlekłego zapalenia czy zanikowego zapalenia błony śluzowej, wchłanianie tej witaminy może być zaburzone.

Które badanie wybrać? Witamina B12 w surowicy pokazuje jej aktualny poziom we krwi. Kwas metylomalonowy (MMA) pozwala wykryć tzw. funkcjonalny niedobór witaminy B12, który może występować nawet przy prawidłowych poziomach B12 w surowicy. Niestety kwas MMA to dość drogie badanie, a B12 we krwi jest refundowana w ramach NFZ.

Ferrytyna

Ferrytyna jest białkiem magazynującym żelazo i stanowi najlepszy wskaźnik zapasów tego pierwiastka w organizmie. Przewlekłe problemy żołądkowe, stany zapalne błony śluzowej lub zaburzenia wchłaniania mogą prowadzić do stopniowego obniżania zapasów żelaza. Niska ferrytyna bywa więc jednym z pierwszych sygnałów problemów z układem pokarmowym, o ile nasza dieta nie jest niedoborowa 🙂

Gastryna

Gastryna jest hormonem regulującym wydzielanie kwasu solnego w żołądku. Podwyższony poziom gastryny najczęściej sugeruje obniżone wydzielanie kwasu żołądkowego, co może występować m.in. w:

• zanikowym zapaleniu żołądka
• autoimmunologicznym zapaleniu żołądka
• długotrwałym stosowaniu inhibitorów pompy protonowej (IPP)

Pepsynogen I, II oraz stosunek I:II

Pepsynogeny są prekursorami pepsyny, enzymu odpowiedzialnego za trawienie białek w żołądku. Ocena ich poziomu pozwala pośrednio ocenić stan błony śluzowej żołądka:

• niski poziom pepsynogenu I (PGI) oraz niski stosunek PGI/PGII może wskazywać na zanik błony śluzowej żołądka
• podwyższony poziom pepsynogenu II (PGII) często sugeruje stan zapalny błony śluzowej

Takie wyniki mogą również wskazywać na zwiększone ryzyko niedoboru witaminy B12. Niestety znalezienie laboratorium, które wykonuje takie badanie graniczy z cudem 🙂

Anty-IF – przeciwciała przeciw czynnikowi wewnętrznemu

Czynnik wewnętrzny (IF) jest niezbędny do prawidłowego wchłaniania witaminy B12 w jelicie cienkim. Obecność przeciwciał może wskazywać na autoimmunologiczne zapalenie żołądka oraz prowadzić do anemii złośliwej. Badanie wykonuje się najczęściej w przypadku:

• niskiego poziomu witaminy B12
• anemii megaloblastycznej
• objawów takich jak przewlekłe zmęczenie, bladość skóry, osłabienie czy zaburzenia neurologiczne.

Anty-IF – przeciwciała przeciw czynnikowi wewnętrznemu

Przeciwciała APCA skierowane są przeciw komórkom okładzinowym żołądka, które odpowiadają za produkcję kwasu solnego oraz czynnika wewnętrznego. Ich obecność również może wskazywać na autoimmunologiczne zapalenie żołądka, a wskazania do wykonania badania są podobne jak w przypadku przeciwciał anty-IF.

Jakie badania wykonać w zaburzeniach jelit

Badanie ogólne kału (pH, obecność leukocytów, śluzu i niestrawionych resztek pokarmowych)

To nieocenione, podstawowe badanie, które pozwala ocenić wiele aspektów funkcjonowania jelit. Prawidłowa analiza może dostarczyć informacji o:

• obecności stanu zapalnego (np. leukocyty, śluz)
• zaburzeniach trawienia, na co będzie wskazywać obecność niestrawionych resztek pokarmowych, np. ziaren skrobi
• przyspieszonym pasażu jelitowym
• zmianach pH kału, które mogą pośrednio wskazywać na fermentację węglowodanów przez bakterie jelitowe

Kalprotektyna

Kalprotektyna jest jednym z najważniejszych markerów stanu zapalnego jelit. Podwyższony poziom może sugerować m.in.:

• choroby zapalne jelit (IBD)
• aktywny stan zapalny błony śluzowej jelita
• infekcje jelitowe
• celiakię
• u dzieci również alergie pokarmowe

Badanie to jest szczególnie pomocne w różnicowaniu między zespołem jelita drażliwego (IBS) a chorobami zapalnymi jelit.

Krew utajona w kale

Test na krew utajoną pozwala wykryć mikrokrwawienia z przewodu pokarmowego, które nie są widoczne gołym okiem. Badanie to jest wykorzystywane m.in. w profilaktyce chorób jelita grubego oraz w diagnostyce niewyjaśnionej niedokrwistości.

IgA całkowite

Immunoglobulina A (IgA) jest kluczowym elementem odporności błon śluzowych, w tym przewodu pokarmowego. Niedobór IgA może wiązać się z:

• większą podatnością na infekcje przewodu pokarmowego
• zaburzeniami mikrobioty jelitowej
• zwiększonym ryzykiem niektórych chorób autoimmunologicznych

Test wodorowo-metanowy SIBO

Test pozwala wykryć przerost bakterii w jelicie cienkim (SIBO) oraz nadmierną produkcję metanu, określaną jako IMO (intestinal methanogen overgrowth).

W trakcie badania mierzy się poziom wodoru i metanu w wydychanym powietrzu po spożyciu określonego substratu (najczęściej glukozy lub laktulozy).

Test oddechowy w kierunku zaburzonego wchłaniania laktozy

Badanie polega na pomiarze poziomu wodoru w wydychanym powietrzu po spożyciu laktozy. Wzrost jego stężenia sugeruje nietolerancję laktozy, wynikającą z niedoboru enzymu laktazy.

Test oddechowy w kierunku zaburzonego wchłaniania fruktozy

Podobny mechanizm stosuje się w diagnostyce malabsorpcji fruktozy. W przypadku zaburzonego wchłaniania fruktoza ulega fermentacji bakteryjnej w jelicie, co prowadzi do produkcji gazów i typowych objawów jelitowych.

Podsumowanie

Diagnostyka zaburzeń przewodu pokarmowego często wymaga połączenia różnych metod – od badań laboratoryjnych, przez testy czynnościowe, aż po badania obrazowe.

Opisane powyżej badania mogą dostarczyć cennych informacji o stanie żołądka, procesie trawienia, obecności stanów zapalnych czy zaburzeniach wchłaniania składników odżywczych. Warto jednak pamiętać, że wyniki badań zawsze powinny być interpretowane w kontekście objawów klinicznych.

Należy również podkreślić, że żadne z tych badań nie zastąpi gastroskopii ani kolonoskopii, które pozostają kluczowymi metodami w diagnostyce wielu chorób przewodu pokarmowego.

Bibliografia

1. Mosli M.H. i in. (2015). C-Reactive Protein, Fecal Calprotectin, and Stool Lactoferrin for Detection of Endoscopic Activity in Symptomatic Inflammatory Bowel Disease Patients: A Systematic Review and Meta-Analysis. The American Journal of Gastroenterology, 110(6):802-19.
2. Mansour-Ghanaei F. i in. (2019). Only serum pepsinogen I and pepsinogen I/II ratio are specific and sensitive biomarkers for screening of gastric cancer. Biomolecular Concepts, 31;10(1):82-90.
3. Plafsky L. i in. (2020). The Relationship Between Serum IgA Level, Small Intestinal Bacterial Overgrowth (SIBO), and Ethnicity. The American Journal of Gastroenterology, 115(1):p S653.

Artykuł Jakie badania wykonać w zaburzeniach żołądka i jelit? pochodzi z serwisu jadietetyk.pl | Blog dietetyczny.

SKŁADNIKI/ 2 porcje

• 300 g piersi z kurczaka
• 1 średnia papryka czerwona, 150 g
• 10 g czerwonej pasty curry
• 200 ml gęstego mleka kokosowego
• 3 łyżki oliwy z oliwek, 30 g
• 4 ząbki czosnku, 12 g
• 1 łyżka posiekanej natki pietruszki, 4 g
• 1 łyżeczka sezamu (u mnie czarny), 6 g
• przyprawy: sól, świeżo mielony pieprz

PRZYGOTOWANIE – curry z kurczakiem keto

Mięso z kurczaka oczyszczamy z błonek i kroimy na około 2 cm kawałki. Czosnek obieramy i drobno siekamy. Paprykę myjemy, pozbawiamy gniazda nasiennego i również kroimy na około 2 cm kawałki.

W woku lub na patelni rozgrzewamy oliwę, dodajemy pastę curry i podsmażamy 30 sekund. Następnie dodajemy czosnek i podsmażamy kolejne 30 sekund. Dodajemy mięso i podsmażamy całość jeszcze około 2 minut. Dodajemy paprykę i dalej podsmażamy przez około 2 minuty.

Zalewamy całość mlekiem kokosowym. Dodajemy szczyptę soli i pieprzu. Mieszamy i gotujemy, aż sos troszkę zgęstnieje, a papryka delikatnie zmięknie – około 5 minut. Gotowe danie posypujemy pietruszką oraz sezamem.

Całość możemy podać z makaronem konjac.

Wartość odżywcza całości: 1075 kcal, 73 g białka, 77 g tłuszczu, 17 g węglowodanów przyswajalnych, 11 g błonnika

Wartość odżywcza porcji (1/2 całości, wartość przybliżona): 540 kcal, 37 g białka, 39 g tłuszczu, 9 g węglowodanów przyswajalnych, 6 g błonnika

Sprawdź moje pozostałe przepisy na keto obiady.

Artykuł Curry z kurczakiem (keto, low carb) pochodzi z serwisu jadietetyk.pl | Blog dietetyczny.

Danie jest zdecydowanie bardziej wymagające niż większość moich przepisów, ale naprawdę warto. Poza niepowtarzalnym smakiem i aromatem znajdziecie w nim całe mnóstwo wartości odżywczych.

Smacznego i na zdrówko 🙂

SKŁADNIKI/ 3 porcje

• 2 piersi z kaczki ze skóra, 500 g
• 3 łyżki oliwy z oliwek, 30 g
• 0.75 czerwonej papryki, 100 g
• 0.5 zielonej papryki, 75 g
• 0.5 małej czerwonej cebuli, 35 g
• kawałek papryczki chilli, 5 g
• 300 g białek kapusty
• 4 ząbki czosnku, 12 g
• 25 g masła
• 1 łyżeczka pasty curry, 10 g
• 2 łyżeczki sezamu, 12 g
• 2 łyżki szczypiorku
• przyprawy: szczypta soli, świeżo zmielonego pieprzu, majeranku i chilli
• glazura: 20 g miodu (opcjonalnie), 1 łyżeczka octu jabłkowego, 1 łyżeczka sosu sojowego

PRZYGOTOWANIE – niskowęglowodanowa kaczka z warzywami

Mięso wyciągamy wcześniej z lodówki i ogrzewamy w temperaturze pokojowej. Skórę każdej z piersi nacinamy w kilku miejscach.

W niedużej miseczce łączymy 1 łyżkę oliwy, szczyptę pieprzu, soli, majeranku i chilli. Mieszamy dokładnie i powstałą marynatą nacieramy mięso. Odkładamy na bok.

Papryki myjemy, oczyszczamy z gniazda nasiennego i kroimy w paski. Papryczkę chilli siekamy drobno. Cebulę i czosnek obieramy. Cebulę kroimy w grubsze półksiężyce, a czosnek w plastry. Kapustę obrywamy z wierzchnich liści i siekamy w cienkie paski.

Mięso układamy na zimniej patelni skórą do dołu. Ustawiamy średni ogień i smażymy 4 minuty, następnie obracamy na drugą stronę i smażymy jeszcze 2 minuty. Ściągamy mięso z ognia i układamy na desce do krojenia. Po upływie 5 minut mięso kroimy w cienkie plastry.

Rozgrzewamy 2 łyżki oliwy na dużej patelni, najlepiej w woku. Wrzucamy czosnek i papryczkę chilli. Smażymy ciągle mieszając przez 1 minutę. Następnie wrzucamy cebulę i papryki. Mieszając od czasu do czasu smażymy przez 5 minut. Dodajemy mięso, pastę curry oraz masło i smażymy kolejne 5 minuty. Dodajemy kapustę, szczyptę soli oraz pieprzu. Całość dokładnie mieszamy i dusimy jeszcze 10 minut.

W międzyczasie łączymy ze sobą miód*, ocet i sos sojowy. Powstały sos dodajemy do dania na ostatnią minutę duszenia. Całość mieszamy. Gotowe danie posypujemy sezamem i szczypiorkiem.

*jeżeli jesteś na keto możesz pominąć lub dodać trochę erytrytolu

Wartość odżywcza całości**: 1815 kcal, 139 g białka, 115 g tłuszczu, 47 g węglowodanów przyswajalnych, 18 g błonnika

Wartość odżywcza porcji (1/3 całości): 605 kcal, 46 g białka, 38 g tłuszczu, 16 g węglowodanów przyswajalnych, 6 g błonnika

**wartość odżywcza z miodem. Po usunięciu miodu ilość węglowodanów to około 31 g w całości.

Artykuł Niskowęglowodanowa kaczka z warzywami pochodzi z serwisu jadietetyk.pl | Blog dietetyczny.

Oczywiście końcowy efekt w dużej mierze zależy od jakości mięsa, dlatego warto sięgnąć po surową białą kiełbasę dobrej jakości.

SKŁADNIKI/ 3 porcje

• 5 białych surowych kiełbasek, 350 g
• 300 g kapusty białej
• 300 g kapusty kiszonej
• 2 łyżki oliwy z oliwek, 20 g
• 130 g boczku wędzonego
• 2 małe cebule, 140 g
• 2 duże ząbki czosnku, 12 g
• 2 łyżki posiekanego szczypiorku
• przyprawy: 1/2 łyżeczki kminku, kilka ziarenek ziela angielskiego, szczypta świeżo zmielonego pieprzu

PRZYGOTOWANIE – biała kiełbasa na kapuście keto

Białe kiełbaski głęboko nacinamy. Białą kapustę siekamy drobno, a kiszoną płuczemy i odsączamy z wody.

W głębokiej patelni rozgrzewamy oliwę, wrzucamy białą kapustę i chwilę podsmażamy.

Dodajemy kapustę kiszoną, ziele angielskie, pieprz oraz kminek. Podlewamy wodą i dusimy 20 minut. W międzyczasie kroimy boczek w drobną kostkę i przesmażamy na drugiej patelni.

Czosnek oraz cebulę obieramy i drobno siekamy.

Nagrzewamy piekarnik do 180 stopni C.

Po upływie 20 minut duszenia do kapusty dodajemy boczek, cebulę oraz czosnek. Całość dokładnie mieszamy i dusimy jeszcze przez 3 minuty. Zawartość patelni przekładamy do naczynia żaroodpornego, a na wierzchu układamy kiełbaski. Naczynie wkładamy do nagrzanego piekarnika i pieczemy 40 minut.

Gotową potrawę posypujemy drobno posiekanym szczypiorkiem. Smacznego!

Wartość odżywcza całości: 1861 kcal, 87 g białka, 151 g tłuszczu, 30 g węglowodanów przyswajalnych, 17 g błonnika

Wartość odżywcza porcji (1/3 całości): 620 kcal, 29 g białka, 50 g tłuszczu, 10 g węglowodanów przyswajalnych, 6 g błonnika

Artykuł Biała kiełbasa na kapuście (keto, low carb) pochodzi z serwisu jadietetyk.pl | Blog dietetyczny.

Dziczyzna, w tym mięso z dzika, to bardzo dobre źródło pełnowartościowego białka, żelaza, cynku oraz witamin z grupy B. Można śmiało napisać, że to jedno z najzdrowszych, ekologicznych mięs 🙂

Składniki/2 porcje

• 300 g mięsa z dzika, np. szynki
• 200 g białego wytrawnego wina (możesz pominąć)
• 2 małe cebule, 140 g
• 2 duże ząbki czosnku, 12 g
• 4 łyżki oliwy z oliwek, 40 g
• przyprawy: 3 listki laurowe, 3 ziela angielskie, 3 owoce jałowca, szczypta soli i świeżo zmielonego, pieprzu

Przygotowanie – keto gulasz z dzika

Czosnek obieramy i drobno siekamy.

Mięso z dzika myjemy, osuszamy i kroimy w kostkę. Przekładamy do miseczki, dodajemy czosnek, szczyptę soli i pieprzu, liście laurowe, ziele angielskie, owoce jałowca. Dokładnie mieszamy i odstawiamy do lodówki na minimum 3 godziny.

Na patelni rozgrzewamy oliwę. Wrzucamy mięso wraz z przyprawami i obsmażamy z każdej strony na dużym ogniu. Wlewamy wino (lub wodę), zmniejszamy ogień do minimum i gotujemy 70 minut od czasu do czasu mieszając i podlewając wodą lub bulionem w razie potrzeby.

W międzyczasie cebulę obieramy i kroimy w piórka. Po upływie 70 minut dodajemy ją do gulaszu. Całość dusimy jeszcze około 20 minut do całkowitego wyparowania płynów.

Podajemy z ulubionymi warzywami, np. ogórkiem kiszonym.

Przybliżona wartość odżywcza całości: 72 g białka, 47 g tłuszczu, 12 g węglowodanów przyswajalnych, 3 g błonnika*

*dokładna wartość odżywcza będzie uzależniona od wybranego rodzaju mięsa oraz wina

Sprawdź moje pozostałe przepisy na keto obiady.

Artykuł Gulasz z dzika (keto, low carb) pochodzi z serwisu jadietetyk.pl | Blog dietetyczny.