Artykuł sponsorowany. Co wpływa na długowieczność? Dlaczego niektórzy starzeją się wolniej? Czy można realnie spowolnić starzenie organizmu? Coraz więcej badań pokazuje, że odpowiedzi na te pytania kryją się nie tylko w genach czy stylu życia, ale przede wszystkim w procesach zachodzących na poziomie komórkowym. Szczególne zainteresowanie wśród naukowców budzi grupa tzw. „superagers”, którzy, mimo upływu lat, zachowują wysoką sprawność poznawczą i dobrą kondycję.
Niech żyje zdrowe starzenie – kim są „superagers”? Wyjaśnia Mito-Pharma
„Superagers” to wyjątkowa grupa osób, najczęściej w wieku powyżej 80 lat, która pomimo zaawansowanego wieku, zachowuje wyjątkowo dobrą pamięć, sprawność poznawczą oraz wysoki poziom energii. Zjawisko to budzi szczególne zainteresowanie naukowców. Niedawna publikacja w prestiżowym czasopiśmie Nature pokazuje, że mózgi superagers różnią się bowiem znacznie od umysłów ich rówieśników.
Badania wskazują na wyższą aktywność procesów neurogenezy (proces powstawania nowych neuronów) u „superagers”, szczególnie w hipokampie (obszarze mózgu odpowiedzialnym za konsolidację pamięci krótkotrwałej w długotrwałą). Zjawisko to rzuca nowe światło na kwestie związane ze starzeniem organizmu, inspiruje także do dalszych badań oraz stawiania istotnych pytań, takich jak np. czy można spowolnić starzenie mózgu? A jeśli tak, to w jakim stopniu?
Co wpływa na tempo starzenia organizmu?
Jak pokazują wyniki badania opublikowanego w Nature, wolniejsze starzenie nie jest wyłącznie kwestią „dobrych genów”. Badania wykazały, że ogromną rolę w procesach starzenia organizmu odgrywają czynniki środowiskowe i styl życia, w tym w szczególności: odpowiednia dieta, regularna aktywność fizyczna, wysoka jakość snu, redukcja stresu oraz zaangażowanie intelektualne (nauka, czytanie, rozwiązywanie problemów). Przykład „superagers” sugeruje zatem, że zdrowe starzenie jest procesem, na który realnie można wpływać! Zespół badawczy podkreśla jednak, że to dopiero początek drogi do zrozumienia tego, co wpływa na długowieczność, dlaczego niektórzy starzeją się wolniej oraz jak zachować sprawność w starszym wieku.
Od mózgu do komórek – gdzie zaczyna się starzenie organizmu?
Starzenie organizmu najczęściej kojarzy nam się ze zmianami widocznymi na zewnątrz, takimi jak: utrata elastyczności skóry, spadek masy mięśniowej czy pogorszenie sprawności. W rzeczywistości jednak procesy związane ze starzeniem zachodzą znacznie głębiej, na poziomie komórkowym.
Z biologicznego punktu widzenia starzenie to złożony proces, który:
- obejmuje stopniowe pogarszanie funkcji organizmu oraz zwiększoną podatność na choroby;
- jest ściśle powiązany z poziomem stresu oksydacyjnego.
Konsekwencją stresu oksydacyjnego mogą być uszkodzenia DNA, białek i lipidów, które z czasem przyczyniają się do pogorszenia funkcjonowania komórek, tkanek, a w dłuższej perspektywie również narządów i układów.
Rozpatrując kwestie związane ze starzeniem organizmu i stresem oksydacyjnym, pamiętajmy, jaką odgrywają w tym wszystkim mitochondria. Struktury komórkowe odpowiadają za produkcję ATP, czyli podstawowego nośnika energii w organizmie. Od ich sprawności zależy jednak nie tylko poziom energii, ale także odporność komórek na uszkodzenia oraz zdolność do regeneracji. Badania naukowe potwierdzają, że zaburzenia w funkcjonowaniu mitochondriów mogą prowadzić do spadku wydolności, narastającego zmęczenia oraz przyspieszonego starzenia komórkowego, a więc i całego organizmu.
Jak spowolnić starzenie organizmu?
Starzenia organizmu nie da się całkowicie zatrzymać. Wiele danych naukowych wskazuje jednak, że tempo procesów związanych ze starzeniem można modyfikować, szczególnie w kontekście funkcji poznawczych oraz ogólnej sprawności organizmu. Jak zatem wspierać zdrowe starzenie? Niestety nie istnieje jeden sprawdzony, uniwersalny sposób na długowieczność. Naukowcy wyszczególnili jednak kilka obszarów, które mogą realnie wspierać zdrowe starzenie.
Jeśli chodzi o mózg, który, podobnie jak mięśnie, zachowuje zdolność adaptacji przez całe życie, wskazana jest regularna aktywność intelektualna. Korzyści może przynieść: nauka nowych umiejętności, czytanie czy rozwiązywanie problemów. Równie istotna jest aktywność fizyczna, która poprawia ukrwienie mózgu i wspiera procesy metaboliczne. Wolniejszemu starzeniu mogą sprzyjać także:
- dbałość o wysokiej jakości sen i regenerację;
- dobrze zbilansowana dieta.
Nie można także pominąć znaczenia procesów starzenia organizmu zachodzących na poziomie komórkowym. W obliczu faktu, iż komórki nerwowe są szczególnie wrażliwe na stres oksydacyjny oraz niedobory energii, wskazane jest holistyczne podejście, łączące zdrowy styl życia z biologią komórkową.
To właśnie na ograniczaniu stresu oksydacyjnego oraz wspieraniu funkcjonowania mitochondriów i procesów energetycznych coraz częściej koncentrują się nowoczesne podejścia do zdrowia. Na znaczenie świadomego wspierania organizmu „od środka” zwraca uwagę np. dystrybutor suplementów Mito-Pharma. Firma już od ponad 15 lat jest prekursorem w szerzeniu wiedzy w Polsce na temat mitochondriów oraz mitoceutyków.
Fenomen „superagers” pokazuje, że zdrowe starzenie stanowi w dużej mierze efekt naszych decyzji oraz tego, jak dbamy o organizm, zarówno na poziomie codziennych nawyków, jak i procesów zachodzących wewnątrz komórek. Równowaga oksydacyjna, wspieranie procesów energetycznych, stymulacja mózgu – to właśnie kierunki, na których warto się skupić, aby lepiej zrozumieć, co rzeczywiście determinuje tempo starzenia organizmu i w jaki sposób można wpływać na jakość życia w kolejnych latach. Więcej na ten temat przeczytasz na stronie Mito-Pharma.
Bibliografia:
- Cooper I.D. i in. 2023. Bio-Hacking Better Health-Leveraging Metabolic Biochemistry to Maximise Healthspan. Antioxidants, 12, 9, 1749.
- DiLoreto R. i Murphy C.T. 2015. The cell biology of aging. Molecular Biology of the Cell, 26, 25, 4524-4531.
- Disouky A i in. 2026. Human hippocampal neurogenesis in adulthood, ageing and Alzheimer’s disease. Nature, s41586-026-10169-4.
- Finkel T. i Holbrook N.J. 2000. Oxidants, oxidative stress and the biology of ageing. Nature, 408, 239-247.
- Garo-Pascual M.i in. 2024. Superagers resist typical age-related white matter structural changes. Journal of Neuroscience, 44, 25, e2059232024.
- Liguori I. i in. 2018. Oxidative stress, aging, and Diseases. Clinical Interventions in Aging, 13, 757–772.
- National Institutes of Health (NIH). (2025). Can we slow aging? [dostęp online: 26.03.2026 r.]
Brak komentarzy