Jedną z najnowszych hipotez jest możliwy udział mastocytów i histaminy w mechanizmie powstawania lub nasilania bólu.

Dlaczego zainteresowano się mastocytami w lipoedemie?

Mastocyty są komórkami układu odpornościowego, które znajdują się m.in. w tkance łącznej, w pobliżu naczyń krwionośnych i nerwów. Mogą uwalniać wiele biologicznie aktywnych substancji, w tym histaminę.

Histamina kojarzona jest przede wszystkim z reakcjami alergicznymi, ale jej działanie jest znacznie szersze. Może wpływać m.in. na przepuszczalność naczyń, procesy zapalne oraz funkcjonowanie nerwów czuciowych.

W jednym z badań dotyczących lipoedemy stwierdzono podwyższone poziomy histaminy i jej metabolitów w tkance podskórnej osób z lipoedemą. W niewielkiej części badania zastosowano również sodium cromoglycate – substancję stabilizującą mastocyty. Po jej zastosowaniu poziom histaminy w badanej tkance się zmniejszył. To interesująca obserwacja, ale trzeba zachować ostrożność w wyciąganiu wniosków, ponieważ było to małe badanie pilotażowe.

Co ma z tym wspólnego ból nóg w lipoedemie?

Jeszcze ciekawszy jest związek z badaniami nad czuciem. U kobiet z lipoedemą zaobserwowano specyficzny profil odpowiedzi na bodźce mechaniczne. W zajętych obszarach występował m.in. niższy próg bólu przy ucisku oraz wyższy próg odczuwania wibracji.

Autor najnowszej hipotezy dotyczącej mastocytów proponuje, że jednym z możliwych mechanizmów takiego obrazu może być wpływ histaminy i innych mediatorów uwalnianych przez mastocyty na lokalne nerwy czuciowe. To nadal jednak tylko hipoteza.

Czy w takim razie dieta dieta niskohistaminowa może mieć znaczenie w lipoedemie?

Jeżeli częścią problemu jest lokalne środowisko zapalne tkanki związane m.in. z histaminą, to naturalne jest pytanie: czy dieta niskohistaminowa mogłaby się tu sprawdzić?

Mamy pilotażowe dane wskazujące na zwiększone poziomy histaminy i jej metabolitów w tkance oraz zmniejszenie histaminy po zastosowaniu sodium cromoglycate. Ale dieta niskohistaminowa działa na innym poziomie. Jej celem jest ograniczenie podaży histaminy z pożywieniem i potencjalnie zmniejszenie całkowitego obciążenia histaminą. Nie oznacza to automatycznie, że zmniejszy aktywność mastocytów w tkance.

Dlatego na tą chwilę myślę, że to zbędne eliminacje. Ale czekam na rozwój wydarzeń 🙂

Kwercetyna stabilizuje mastocyty w lipoedemie?

W tym miejscu pojawia się bardzo interesujący, choć na razie hipotetyczny, wątek. Kwercetyna jest polifenolem występującym naturalnie m.in. w cebuli, jabłkach i kaparach. W badaniach laboratoryjnych wykazywała zdolność do ograniczania uwalniania przez mastocyty histaminy oraz innych mediatorów zapalnych. W badaniach na ludzkich mastocytach obserwowano również wpływ kwercetyny na uwalnianie m.in. IL-6, IL-8 i TNF.

To jednak ważne rozróżnienie: mamy dane dotyczące wpływu kwercetyny na mastocyty, ale nie mamy obecnie dobrego badania klinicznego pokazującego, że suplementacja kwercetyną jest skuteczna w samej lipoedemie. Niemniej biorąc pod uwagę powyższe, suplementacja kwercetyną może być obiecującym wsparciem terapii, choć póki co to są tylko moje rozmyślania, niepoparte badaniami.

Co możemy powiedzieć dzisiaj?

Obecny stan wiedzy pozwala postawić kilka interesujących pytań.

• Czy u części kobiet z lipoedemą występuje zwiększona aktywność mastocytów?
• Czy histamina może być jednym z mediatorów odpowiedzialnych za charakterystyczny ból i nadwrażliwość tkanek?
• Czy istnieją różne biologiczne endotypy lipoedemy, w których u jednych osób większą rolę odgrywają mechanizmy naczyniowe i włóknienie, a u innych neuroimmunologia i mastocyty?
• I wreszcie: czy sposób żywienia może wpływać na te mechanizmy?

Na te pytania nie znamy jeszcze odpowiedzi. I właśnie dlatego ta hipoteza jest interesująca – wskazuje konkretny mechanizm, który można badać.

W przyszłości być może odejdziemy od myślenia o lipoedemie jako o jednej chorobie przebiegającej identycznie u każdej kobiety. Możliwe, że lepiej będzie mówić o różnych mechanizmach biologicznych, czyli endotypach, które mogą wymagać nieco innego podejścia terapeutycznego i żywieniowego.

Na razie pozostaje to hipotezą. Ale jest to hipoteza, której zdecydowanie warto się przyglądać.

I na zakończenie, żeby jeszcze bardziej utrudnić temat – kilka słów o estrogenach 🙂

Estrogeny i mastocyty w lipoedemie – możliwe połączenie

Nie bez znaczenia może być również wpływ hormonów płciowych. Mastocyty posiadają receptory dla estrogenów, a badania laboratoryjne pokazują, że estradiol może modulować ich aktywność, a w określonych warunkach nasilać degranulację i uwalnianie m.in. histaminy.

Jest to szczególnie interesujące w kontekście lipoedemy, której rozwój i objawy wyraźnie wiążą się z okresami zmian hormonalnych. Nie oznacza to jednak, że estrogen „uruchamia” mastocyty u każdej kobiety ani że jest przyczyną lipoedemy. Możliwe jest natomiast, że u części osób wrażliwość mastocytów na sygnały hormonalne może być jednym z elementów bardziej złożonego mechanizmu choroby.

Dziękuję za uwagę!

I zapraszam Cię również na moje autorskie szkolenie Lipoedema – dieta i suplementacja. Stworzone dla osób, które chcą lepiej zrozumieć lipoedemę i świadomie podejść do tematu żywienia i suplementacji. To praktyczny przewodnik, który daje narzędzia potrzebne, aby odzyskać niezależność i poczucie kontroli nad własnym zdrowiem.

Bibliografia:

1. Amato A.C.M. 2026. An Adipose Mast-Cell Activation and Type-2 Orchestration Endotype of Lipedema: A Testable Neuroimmune Framework – preprint; dostęp
2. Boneti G. i in. 2023. Targeting Mast Cells: Sodium Cromoglycate as a Possible Treatment of Lipedema. La Clinica terapeutica, 174(Suppl 2(6)):256-262.
3. Weng Z. i in. 2012. Quercetin is more effective than cromolyn in blocking human mast cell cytokine release and inhibits contact dermatitis and photosensitivity in humans. Public Library of Science, 7(3):e33805.
4. Dinnendahl R. i in. 2024. Non-obese lipedema patients show a distinctly altered quantitative sensory testing profile with high diagnostic potential. International Association for the Study of Pain, 11;9(3):e1155.
5. Cifarelli V. i in. 2025. Adipose Tissue Biology and Effect of Weight Loss in Women With Lipedema. Diabetes, 1;74(3):308-319.

Artykuł Mastocyty i histamina w lipoedemie pochodzi z serwisu jadietetyk.pl | Blog dietetyczny.

Zapraszam Cię również na moje autorskie szkolenie Lipoedema – dieta i suplementacja. Stworzone dla osób, które chcą lepiej zrozumieć lipoedemę i świadomie podejść do tematu żywienia i suplementacji. To praktyczny przewodnik, który daje narzędzia potrzebne, aby odzyskać niezależność i poczucie kontroli nad własnym zdrowiem. Bez dziesiątek godzin szukania informacji w internecie.

Suplementacja w lipoedemie

Warto podkreślić, że suplementacja w lipoedemie nie stanowi samodzielnej metody leczenia i nie zastępuje podstawowych elementów terapii, takich jak odpowiednia aktywność fizyczna, kompresjoterapia, terapia przeciwobrzękowa czy właściwie dobrany sposób żywienia. Niektóre składniki mogą jednak wspierać organizm poprzez oddziaływanie na mechanizmy uznawane obecnie za istotne w patofizjologii lipoedemy.

Omega-3 – wsparcie w przewlekłym stanie zapalnym

Kwasy tłuszczowe omega-3, a szczególnie EPA i DHA, wykazują działanie przeciwzapalne. W lipoedemie mogą wspierać ograniczanie przewlekłego stanu zapalnego tkanki tłuszczowej oraz wpływać korzystnie na funkcjonowanie naczyń krwionośnych.

Zalecana dawka: 1500-2000 mg EPA i DHA łącznie dziennie.

Diosmina – wsparcie dla układu żylnego i limfatycznego

Diosmina jest związkiem często wykorzystywanym w przewlekłej niewydolności żylnej. Wspomaga napięcie ścian naczyń krwionośnych, poprawia krążenie żylne i może wspierać odpływ limfy.

Zalecana dawka: 500-1000 mg dziennie.

Najlepiej wybierać preparaty zawierające diosminę mikronizowaną, która cechuje się lepszą biodostępnością.

Pycnogenol – wsparcie mikrokrążenia

Pycnogenol, czyli standaryzowany ekstrakt z kory sosny nadmorskiej, wykazuje działanie przeciwutleniające oraz wspierające funkcjonowanie naczyń krwionośnych. Może pomagać ograniczać obrzęki oraz uczucie ciężkości nóg.

Zalecana dawka: 100-150 mg dziennie.

Kwercetyna – działanie przeciwzapalne i stabilizacja mastocytów

W ostatnich latach coraz większą uwagę zwraca się na rolę mastocytów w rozwoju lipoedemy. Kwercetyna jest naturalnym flawonoidem, który wykazuje właściwości przeciwzapalne oraz może stabilizować mastocyty, ograniczając uwalnianie mediatorów stanu zapalnego.

Zalecana dawka: 500 mg 1-2 razy dziennie.

Ze względu na niską biodostępność warto wybierać preparaty w formie fitosomowej (phytosome).

NAC (N-acetylocysteina) – wsparcie produkcji glutationu

NAC jest prekursorem glutationu, jednego z najważniejszych przeciwutleniaczy w organizmie. Dzięki temu może wspierać ochronę komórek przed stresem oksydacyjnym oraz pomagać ograniczać procesy zapalne.

Zalecana dawka: 600 mg 1-2 razy dziennie.

Berberyna – wsparcie gospodarki glukozowo-insulinowej

U części pacjentek z lipoedemą obserwuje się zaburzenia metaboliczne, w tym obniżoną wrażliwość na insulinę. Berberyna może wspierać regulację gospodarki węglowodanowej oraz poprawiać wrażliwość tkanek na insulinę.

Zalecana dawka: 500 mg 2 razy dziennie przed posiłkiem. W przypadku wyraźnych zaburzeń gospodarki glukozowo-insulinowej dawki bywają wyższe, jednak powinny być ustalane indywidualnie.

Witamina C – niedoceniane wsparcie naczyń krwionośnych

Witamina C uczestniczy w syntezie kolagenu, który odpowiada za prawidłową strukturę naczyń krwionośnych i tkanki łącznej. Może wspierać integralność ścian naczyń oraz zmniejszać skłonność do powstawania siniaków.

Zalecana dawka: 1-3 g dziennie.

Kurkumina – działanie przeciwzapalne i przeciwzwłóknieniowe

Kurkumina jest jednym z najlepiej poznanych naturalnych związków o działaniu przeciwzapalnym. Oprócz właściwości antyoksydacyjnych wykazuje również potencjał w ograniczaniu procesów włóknienia tkanek, które mogą pojawiać się wraz z postępem lipoedemy.

Zalecana dawka: 500-2000 mg dziennie.

Warto wybierać formy o zwiększonej biodostępności, takie jak preparaty fitosomowe lub micelarne.

Ruszczyk kolczasty – wsparcie w obrzękach i uczuciu ciężkości nóg

Ruszczyk kolczasty (Butcher’s Broom) jest rośliną tradycyjnie wykorzystywaną w terapii przewlekłej niewydolności żylnej. Może wspierać napięcie naczyń żylnych, poprawiać przepływ krwi i pomagać ograniczać obrzęki.

Zalecana dawka: 150-300 mg ekstraktu dziennie.

Mio-inozytol – wsparcie metabolizmu i funkcjonowania tkanki tłuszczowej

Choć nie jest powszechnie kojarzony z lipoedemą, mio-inozytol może wspierać gospodarkę glukozowo-insulinową oraz funkcjonowanie komórek tkanki tłuszczowej. Z tego względu coraz częściej pojawia się w dyskusjach dotyczących wspomagania terapii lipoedemy.

Zalecana dawka: 2000-4000 mg dziennie.

Za optymalne uznaje się często połączenie mio-inozytolu z D-chiro-inozytolem w proporcji 40:1.

Koenzym Q10 – wsparcie produkcji energii i ochrona komórek

Koenzym Q10 uczestniczy w produkcji energii w mitochondriach i jednocześnie działa jako silny przeciwutleniacz. Może wspierać funkcjonowanie śródbłonka naczyń oraz pomagać komórkom radzić sobie z przewlekłym stanem zapalnym.

Zalecana dawka: 100-200 mg dziennie.

Najlepszą biodostępnością charakteryzuje się forma ubichinol.

Selen – wsparcie układu antyoksydacyjnego i limfatycznego

Selen jest niezbędnym składnikiem enzymów antyoksydacyjnych chroniących komórki przed stresem oksydacyjnym. Coraz częściej zwraca się uwagę na jego potencjalną rolę we wspieraniu funkcjonowania układu limfatycznego.

Zalecana dawka: 100–200 µg dziennie.

Należy pamiętać, że selen jest pierwiastkiem, którego nadmiar może być szkodliwy, dlatego suplementacja powinna być prowadzona rozważnie i najlepiej okresowo.

Suplementacja w lipoedemie – podsumowanie

Suplementacja w lipoedemie może stanowić wartościowe uzupełnienie kompleksowego postępowania terapeutycznego. Poszczególne składniki oddziałują na różne mechanizmy związane z chorobą, takie jak przewlekły stan zapalny, zaburzenia mikrokrążenia, dysfunkcja układu limfatycznego, stres oksydacyjny czy nieprawidłowości metaboliczne.

Należy jednak pamiętać, że większość suplementów stosowanych w lipoedemie nie została przebadana bezpośrednio u pacjentek z tą chorobą. Ich wykorzystanie opiera się przede wszystkim na znajomości mechanizmów biologicznych oraz wynikach badań prowadzonych w schorzeniach o podobnym podłożu. Z tego względu suplementacja powinna być traktowana jako element wspierający, a nie podstawowa metoda leczenia.

Potrzebujesz pomocy w ułożeniu suplementacji? Zapisz się na konsultację, na której dokładnie przeanalizujemy Twój przypadek 🙂

Bibliografia:

1. Zafarullah M. i in. 2003. Molecular mechanisms of N-acetylcysteine actions. Cellular and Molecular Life Sciences, 60(1):6-20.
2. Jurenka J.S. 2009. Anti-inflammatory properties of curcumin, a major constituent of Curcuma longa: a review of preclinical and clinical research. Alternative Medicine Review: A Journal of Clinical Therapeutic, 14(2):141-53.
3. Mello Netto, B. A. S. i in. 2025. Impact of pycnogenol® use in the treatment of patients with lipedema: a randomized controlled trial. Cureus, 11;17(11):e96589.
4. Pfister C. i in. 2020. Selenium deficiency in lymphedema and lipedema-a retrospective cross-sectional study from a specialized clinic. Nutrients, 25;12(5):1211.
5. Bonetti G. i in. 2023. Targeting mast cells: sodium cromoglycate as a possible treatment of lipedema. Clinical Therapeutics, 174(Suppl 2(6)):256-262.
6. Al-Ghadban S. i in. 2019. Dilated blood and lymphatic microvessels, angiogenesis, increased macrophages, and adipocyte hypertrophy in lipedema thigh skin and fat tissue. Journal of Obesity, 2019:8747461.
7. Barra N. i in. 2020. The NLRP3 inflammasome regulates adipose tissue metabolism. The Biochemical Journal, 477(6):1089-1107.
8. Giordano A. i in. 2013. Obese adipocytes show ultrastructural features of stressed cells and die of pyroptosis. Journal of Lipid Research, 4(9):2423-2436.
9. Cruz C i Kang M.J. 2018. Mitochondrial dysfunction and damage associated molecular patterns (DAMPs) in chronic inflammatory diseases. Mitochondrion, 41:37-44.

Artykuł Suplementacja w lipoedemie – które składniki mogą wspierać organizm? pochodzi z serwisu jadietetyk.pl | Blog dietetyczny.